Dankbaarheid, iets anders dan sociaal wenselijk gedrag

Er is een wezenlijk verschil tussen sociaal wenselijk gedrag tonen en dankbaarheid voelen. Herken jij het gevoel bij jezelf?

Het woord dankbaarheid heeft lange tijd verwarring bij me opgeroepen. Ik schaamde me voor dat gevoel en voelde me er ongemakkelijk bij. Want was dankbaar zijn niet iets heel moois? Het hele ‘dankbaarheidsding’ riep zoveel verwarring bij me op, dat ik het zo goed mogelijk heb verdrongen. En ondertussen toonde ik dankbaarheid wanneer dat wenselijk was. Zoals ik had geleerd. Punt.

Dankbaarheid was bij ons thuis een groot ding

Sinds kort weet ik dat die verwarring waarschijnlijk is ontstaan doordat ik mezelf, onbewust, heb aangeleerd om dankbaarheid los te koppelen van mijn gevoel. Bij ons thuis was dankbaarheid heel belangrijk. Ik moest dankbaar zijn voor wat ik kreeg, voor wat er was, voor wat er voor je geregeld of gemaakt werd. Vooral niet zeuren of vragen. Een gegeven paard niet in de bek kijken en eten wat de pot schaft. Kleding dragen die voor je gekocht en klaargelegd is. Dankbaar zijn was meer een regel, dan een gevoel. Zoals eten met mes en vork. Hierdoor verwarde ik dankbaarheid met beleefdheid. Dat het sociaal wenselijk is om iemand te bedanken als je iets krijgt en oogcontact maakt wanneer je je voorstelt. Dit is iets anders dan dankbaarheid echt voelen. Inmiddels weet ik dat dankbaarheid een gevoel is, in plaats van bepaald gedrag. Ik vind het bijzonder dat je bijvoorbeeld dankbaarheid kunt voelen bij het krijgen van een cadeau dat je zelf niet zou hebben uitgezocht. Gewoon omdat het zo lief is dat juist deze persoon, op dit tijdstip, dat ene ding aan jou geeft. Los van of je het wel of niet mooi vindt.

Ondankbaar of onbeleefd?

Tijdens mijn jeugd heb ik dus nooit geleerd om het onderscheid te maken tussen mijn gevoel en sociaal wenselijk gedrag. Ik dacht lange tijd dat dat in elkaars verlengde lag, of zelfs hetzelfde was. En heb ik blijkbaar, onbewust, vaak gedacht iets te moeten voelen, wat ik niet voelde, of andersom. Hierdoor raakte zo in de war, dat ik me jarenlang heb beperkt tot sociaal wenselijk gedrag. En me afsloot voor mijn gevoel. Helaas heb ik bij mijn kinderen inmiddels ook al de nodige verwarring gezaaid als het gaat om dankbaarheid. Hoe kun je ook iets voorleven wat je zelf nog niet hebt ‘open gemaakt’? Ik heb mezelf vaker dan eens gefrustreerd horen roepen dat mijn kinderen ‘ondankbaar!!’ zijn. Daar waar ik dan waarschijnlijk bedoelde te zeggen dat ik ze onbeleefd vond of hun gedrag niet wenselijk. Of nog erger én waarschijnlijker: het was waarschijnlijk een projectie van mijn eigen machteloze gevoel op dat moment.

Dankbaarheid is iets heel dieps en wezenlijks

Ondertussen zijn er vast ook momenten geweest waarop ik dankbaarheid heb gevoeld, maar dat niet als zodanig heb herkend. Ik denk dat ik het voelde als ‘blij’. Waar op zich niet heel veel mis mee is, want die gevoelens kunnen ook dicht bij elkaar liggen. Maar toch ben ik ontzettend dankbaar, ik herken het gevoel inmiddels al aardig, dat ik inmiddels het onderscheid kan maken en het verschil kan voelen. Daar waar ‘blij’ als een soort piek kan voelen, komt dankbaarheid voor mij uit iets heel dieps en wezenlijks. Ik vind het een enorm ontroerend gevoel. En ik ervaar het als een absolute verrijking in mijn leven om het gevoel te herkennen en toe te kunnen laten. Dankbaarheid voelen maakt me kwetsbaar en brengt me op de een of andere manier dichter bij mezelf. En daarmee ook bij anderen.

365 Grateful-project

Hailey heeft een grote rol gespeeld in mijn ontdekkingstocht naar het dankbaar zijn herkennen. Deze jonge vrouw had ogenschijnlijk alles om gelukkig te zijn, maar ze was het niet. Ze vond haar leven een grote sleur, maar ze begreep niet waarom het zo voelde. Toen ze een non ontmoette die haar het advies gaf om elke dag in alle rust, minimaal 10 minuten, stil te staan bij hoe haar dag was geweest. En te voelen (en dus niet te bedenken!) waar ze dankbaar voor was. Deze simpele opdracht maakte zoveel bij haar los dat ze besloot om een jaar lang elke dag een foto te maken van dat wat haar dankbaar maakte. Het resultaat was intens. Voor haarzelf, haar relatie en haar gezin, maar inmiddels draagt het succes zelfs veel verder dan haar eigen gezin. Ze heeft een boek gemaakt van haar 365 polaroids, een film met haar verhaal, een website, een TEDtalk en zo heeft ze eindeloos veel mensen geïnspireerd, waaronder mij, om zichzelf opnieuw te openen. Voor hun gevoel, voor zichzelf en hun omgeving en vooral door dankbaarheid te tonen en te voelen. Ik ben blij dat ik de moeite heb genomen om me te verdiepen in haar boodschap en ik kan jou aanraden om dat ook te doen. En vergeet vooral niet om je hart te openen. Je zult zien dat het je raakt. En dat je daar heel dankbaar voor zult zijn.

Nu ik me heb geopend voor dankbaarheid, lijkt er een stroom van dankbare momenten op gang te komen. Ik ervaar ze telkens heel bewust en soms lijkt het alsof ze elkaar aanwijzen. Ik ben dankbaar dat ik ze herken, want dankbaarheid voelen komt voor mij heel dicht bij geluk.

 

 

Share this post:

Volg Mamaschrijft

Leave a Reply

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Type to Search

See all results